Simsa Lam Hte Dinghku A Lit Magam Ni

google photo

Hpu nau ni, simsa ai lam gaw gap ai hta kun dinghku gaw grai ahkyak ai, shawa hpawng a npawt madung re ngu lam hpe shana lai wa saga  ga ai. Nta Dinghku gaw nta masha ni a matu mung, shawa hpawng a matu mung akyu jaw pawn ba ya ai shara rai nga ai lam matut madat la yu ga.

            1) Kun Dinghku gaw shawa masha ni matut manoi asak hkrung nga lu na matu shagrin shakyang ya ai shara mung rai nga ai, ma kaji ni hpe shawa hpawng hta chye tsun shaga, ganawn mazum nga sa chye na, matu bau kaba, sharin shaga gawn lajang  ya ai shara mung rai nga ai.

            2) Kun dinghku gaw kyang lailen hpaji, Htunghking hpaji,  makam masham   hpaji, prat a manu dan ai ningmu ni hpe yu la chye ai hpaji,  lai wa sai ten hta jai lang mat wa ai matsun maroi lam, hpaji lam ni hpe sharin ya ai shara mung rai nga ai. Ndai lam ni gaw ndut ndang shanglawt myit hte sadi dung kangka ai masha tai na matu npawt nhpang gaw ya ai rai nga ai. Ma ni hpe shinggyim masha langai hta, ra nga ai hpaji  hte shawa a lit ni hpe chye hkap la lu na matu mung sharin shaman ya nga ai.

            3)  Dinghku gaw, dinghku masha ni yawng hpe kawn lajang nna shanhte a matu shim ai shara, zim  ai shara jaw ya nna woi kaba wa ai shara rai ra ai.

             4)  Dinghku gaw Asak kaba sai ni, machyi makaw hkrum ai ni, n kung n kang re ni, ja gumhpraw n lu tam sai nta masha ni hpe tsaw ra kawn lajang ai shara mung rai nga ai.

            Ndai kaw shai mat wa ai lam loi nga ai, Lai wa sai ban prat na dinghku gaw kahkyin gumdin ai lam, tinang kadai re ai hpe lachyum shapraw ai lam ni sharin shapan ya ma ai, raitim ya aten na dinghku masha ni gaw lam shagu hta grai lai shai mat wa sai.

            Kun dinghku hta nambat langai myit dum ra ai gaw, ma ni hpe bau kaba nna shanhte hkum tsup ai hpaji lu la na matu lajang ya na gaw kanu kawa ni a lit hte  ahkaw ahkang nan rai nga ai. Dinghku gaw shi hkrai shi, shi a matu sha asak hkrung ai n rai nga ai. Shawa hpawng a matu shawa hpawng hte rau, rawt jat hkum tsup wa ai rai nga ai. Kasha ni hpe sharin shaga ai lam hta kanu rai nga ai num hte kawa rai nga ai la wa sharin ai ladat gaw nau n bung ma ai raitim, ma ni hpe sharin shaga ai lam hta shan lahkawng yan maren sha ahkyak nga ai.  

             Shinggyim masha ni gaw dinghku kata nta masha ni hte sha ganawn mazum ra ai n rai,  shinggan e shawa wuhpung wuhpawng ni hte kanawn mazum nga ai, g.sh laika sharin jawng, buga nawku hpung, ginsup hpung, yu ngwi madum sumpyi hpung, ka hkrang shala hpung zawn re ni hta shang lawm nna, shawa hte ganawn mazum ma ai, grau hkum tsup ai hpaji lam ni lu hka ja la ma ai. Hkum tsup ai hpaji gaw ma kaji ten kaw nna tara hkan shatup na, shada gahti galai ga shaga chye na, shada jahkrum bawng ban chye na, tara rapra ai hte kahkyin gumdin na, simsa ai mungdan masha tai na matu sharin ya nga ai. N-gup aga hte chyu sha tsun nga ai n re ai sha, tatut kasi kaja madun ai gaw hkum tsup ai hpaji hpe jaw ya ai lam rai nga ai. 

             Dinghku kata hta asak kaba sai ni nga ai gaw grai manu dan nga ai. Shanhte gaw masha ban hpe makyit mahkai ya ai ni rai ma ai, shanhte a law la ai mahkrum madup ni gaw, dinghku a matu hte shawa a matu ahkyak ai dawdan lam ni hta akyu jaw nga ai. Shanhte gaw manu dan ai lai ningli, htunghking ni hte matsun maroi ga ni hpe tsun hti dan nna kaji ai ni hpe madi shadaw ya lu ai. Ndai zawn sharin hkrum ai ma kaji ni gaw shanhte hkum shanhte gawn lu ai sha n-ga, kaga ni hpe mung gawn ya lu ai. Asak kaba sai ni hte machyi makaw hkrum ai ni ra gadawn lam nga ai shaloi, shanhte hpe tsi lajang ya ai sha n-ga, htap htuk ai hku gawn na, tsaw ra matsan dum na, shim lum ai makau grup-yin shabyin ya na ahkyak nga ai. Dinghku hta e asak kaba sai ni hpe lak lai ai hku gawn lajang ya ra ai zawn, ma kaji ni hpe mung laklai ai hku gawn lajang ya ra nga ai. 

            Ma ni hpe lam shagu hta  n-gun shaja, makawp maga ya ra ai. “Shangai wa ai ma ni gaw kun dinghku a matu, mungdan hte mungkan a matu Karai Kasang jaw ya ai kaba dik ai kumhpa re” nga nna Mother Teresa tsun ai. Ma ni gaw hpang na shinggyim masha ban a myit mada shara rai nga ai. Mungkan shara law law hta Ma kaji ni tsi mawan n lu tsi la ai, ram ging ai malu masha n lu sha ai, npawt nhpang ru di hpaji n lu sharin ai, shingbyi shara pyi n lu ai ma kaji ni law law nga nga ai. Myit kataw hpa lam ni gaw, ma hpaga ga ai, ma kaji ni hpe bungli shangun ai, “lam hkan dam taw nga ai ma ni” hpe majan hta jai lang ai, ma kaji ni hte dinghku de ai, ma kaji ni hpe roi rip ai, la kasha kaji, num kasha kaji ni hpe hkum shan kanawn ai (ngang) bungli galaw shangun ai, kaga hkrang amyu myu hku nna adip arip di ai lam nga nga ai. Ndai zawn hkrat sum nga ai ma ni a sari sadang hte ahkaw ahkang hpe, mungdan madang hku nna mung, mungkan madang hku nna mung makawp maga ya na hpyi shawn ra ai.  

            Kun dinghku gaw shinggyim masha prat a matu grai ahkyak ai ru pawt madung re nga yang, “hkungran ai” ngu ai gaw hpa lachyum rai nga ai kun sumru yu ga. Hkungran ai ngu ai gaw LA hte NUM pawng nna shan lahkawng yan mai kaja na matu, kashu kasha shangai shaprat na matu, ma ni hpe myit su mai kaja hkra kawn kaba hpaji sharin ya na matu hkungran nna dinghku de ai rai nga ai. nga nna Catechesim of the Catholic Church, Kahtawlik nawku hpung a tara laika No. (CCC 1601) hta ka da nga ai. Hkungran ai hta ahkyak ai gaw kaning re ai masa hta raitim shada tsaw ra nna shada sadi dung ai re. Bai, kaga ahkyak ai lam langai gaw, n daw n hka sadi dung ai lam re: madu wa hte madu jan shada tsaw ra ai, hkungga ai gaw prat tup na matu re. Prat masa gara hku raitim, shada da a matu tsap ya nna prat masa yawng hta shada da madi shadaw hkat ra ai: “pyaw tim, yak tim, machyi tim, hkam kaja tim” sadi dung ra ai. Hkungran ai shaloi shada ga sadi jaw hkat ma ai. Lama wa, shan lahkawng yan sadi n dung tim, hkungran ga shaka gaw grin nga ding yang rai nga ai. Shan a hkungran ga shaka gaw shan hta na marai langai ngai si ai shaloi sha prai mat wa ai.

            Dai rai yang masha langai ngai hte hkungran ai ngu ai hpe bai sumru yu ga. Masha langai hte hkungran ai ngu ai gaw tinang hkum, dai masha hpe tsepkawp ap ya ai hpe ngu mayu ai re: madu wa hte madu jan gaw rau nga ai hte shan a hkumhkrang myit masin yawng hpe shada a matu ap ya ai rai nga ai. Hkungran ai gaw asak hte seng ai lam mahkra hpe shalawm ya ai. Hkungran dinghku de ai hta hkumshan kanawn ai hpe shada jaw hkat ai, dai kaw nna num hte la a tsaw ra ai gaw asi si wa ai. Tsun ga nga jang, hkungran dinghku de ai gaw kashu kasha lu wa na matu yaw shada ai lam re. Kashu kasha lu na n mai byin ai raitim, num yan la kanawn mazum ai gaw kashu kasha lu na matu yaw sing da ai lam re. Ndai lam ni hpe sumru dat yu jang, “num shada, la shada hkungran ai” gaw myit shingran hta pyi n mai myit ai baw rai nga ai. “Hkungran ai gaw maren sha re” ngu ai ga gaw lam shadam ya ai, myit ung ang shangun ai lam kaba re. Madu wa hte madu jan lahkawng yan shinggyim masha hku sawn jang maren re ai sari sadang nga ai. Raitim, shan a shai ai lam hte jahkum shatsup ya ai lam ni gaw shanhte a mabyin hta nan ru jung nga ai, shai hkat nga ai, – asak hkrung mahkrung (chromosomes) tsang yawng hta pyi ndai masa nga nga ai. Dai majaw kun dinghku de nna Karai Kasang a shaman chye ju hkam la mayu jang La ajet, Num ajet hte hkungran nna kashu kasha shangai shaprat la ai gaw madung rai nga ai. 

            Kun dinghku hte seng nna matsun maroi ga ni hpe madat la yu ga.

Nan kashu kasha shaprat nna, mayat maya wa mu, ga ting hpe jahpring nna, dai hpe up nga lu mu ga. (Ningpawt.N  1:28)

Kanu kawa ni a prat gaw, kashu kasha ni hti ai laika buk rai nga ai, nga nna San Pra ai Augustine (354-430) tsun da nga ai.

Dinghku hta Tsawra ai ngu ai gaw, mari la n lu ai, dut ya mung n lu ai, dai hpe jaw ya ai hte, hkap la ai shara rai nga ai. Dai myit masa hpe shada da shanglawt myit masa hte ndut ndang jaw hkat ai lam rai nga ai, nga nna Wa Sarabyin John Paul II 1994 ning hta tsun shana lai wa sai.

            Ya aten hta dinghku de nga ai ni, dinghku de na matu yaw shada nga ai ni, dinghku prat hta, gumhpraw Jubilee, Ja Jubilee hkam sai ni yawng gaw Karai Kasang a lak lai chyeju hkam la lu mu ga ngu akyu hpyi ya dat ga ai law.

 

By: Mama kaba Sylvia Lahpai Seng Tawng

 

 

 

Add new comment

2 + 13 =